Trong giáo trình đào tạo tại LEK Barber Academy, chúng tôi luôn nhấn mạnh với học viên: "Cắt tóc không đơn thuần là làm ngắn đi những sợi tóc, mà là nghệ thuật điêu khắc trên hình khối hộp sọ". Để tạo ra một tác phẩm hoàn hảo, kỹ thuật cầm kéo hay tông đơ chỉ là công cụ, còn tư duy về hình dáng khuôn mặt (Face Shape) mới là linh hồn.
Đây là tài liệu chuyên khảo nằm trong bộ lý thuyết cắt tóc nam căn bản, giúp các Barber tương lai nắm vững nguyên tắc vàng trong việc cắt tóc phù hợp hình dáng khuôn mặt, từ đó nâng cao tay nghề và khả năng tư vấn khách hàng.
1. Tại Sao Phân Tích Khuôn Mặt Là Bước Đầu Tiên Của Mọi Barber?
Trước khi khoác khăn choàng cho khách, một Barber chuyên nghiệp sẽ dành 3-5 phút để quan sát. Tại sao bước này lại quan trọng trước khi cắt tóc cho khách?
Mỗi khách hàng sở hữu một cấu trúc xương sọ và tỉ lệ ngũ quan khác nhau. Một kiểu tóc Undercut có thể biến chàng trai mặt vuông trở nên nam tính, nhưng lại khiến chàng trai mặt dài trông càng "lênh khênh" hơn. Lý thuyết cắt tóc nam hiện đại quy định mục tiêu tối thượng của việc thiết kế tóc là: Đưa khuôn mặt khách hàng về gần nhất với tỉ lệ chuẩn (thường là hình Oval - Trái xoan).
Nhiệm vụ của bạn là sử dụng độ dài, độ phồng (Volume) và kết cấu (Texture) của tóc để:
-
Che đi khuyết điểm (Xương hàm bạnh, trán cao, đầu bẹp...).
-
Tôn lên ưu điểm (Mắt sâu, mũi cao, đường jawline sắc nét).
-
Tạo ra sự cân đối tổng thể (Balance).
2. Quy Trình Xác Định Hình Dáng Khuôn Mặt (Face Mapping)
Để thực hiện cắt tóc phù hợp hình dáng khuôn mặt, học viên không được đoán mò. Hãy áp dụng phương pháp đo đạc bằng thị giác dựa trên 4 tiêu chí sau:
-
Chiều dài khuôn mặt: Đo từ đỉnh trán (chân tóc) xuống chóp cằm.
-
Độ rộng trán: Khoảng cách giữa hai bên thái dương.
-
Độ rộng gò má: Khoảng cách giữa hai điểm cao nhất của xương gò má.
-
Độ rộng xương hàm: Khoảng cách giữa hai góc hàm dưới.

Sau khi ước lượng, hãy so sánh các số đo này để xếp loại khuôn mặt vào 7 nhóm cơ bản dưới đây.
3. Chi Tiết 7 Khuôn Mặt Điển Hình Hay Gặp
Đây là phần trọng tâm của lý thuyết cắt tóc nam. Học viên cần ghi nhớ đặc điểm và các quy tắc "Do & Don't" (Nên và Không nên) cho từng loại.
3.1. Khuôn Mặt Trái Xoan (Oval Face) - Tỉ Lệ Vàng
Đây là khuôn mặt lý tưởng nhất, là đích đến của mọi sự điều chỉnh.
-
Đặc điểm: Chiều dài khuôn mặt lớn hơn chiều rộng gò má. Trán rộng hơn xương hàm một chút. Góc hàm tròn trịa, không sắc cạnh.
-
Chiến lược thiết kế:
-
Vì tỉ lệ đã cân đối, nhiệm vụ của Barber là không được phá vỡ sự cân đối đó.
-
Hầu hết các kiểu tóc đều phù hợp với mặt trái xoan. Tuy nhiên, cần chú ý tránh để tóc mái quá dài che lấp khuôn mặt, làm mất đi các đường nét đẹp.
-
-
Kiểu tóc gợi ý: Pompadour, Quiff, Side Part, Buzz Cut, Faux Hawk.
-
Lưu ý: Nếu trán khách hơi cao, có thể để một chút mái rủ (Fringe) để cân bằng lại.

3.2. Khuôn Mặt Hình Vuông (Square Face) - Biểu Tượng Nam Tính
-
Đặc điểm: Số đo chiều dài, gò má, trán và xương hàm gần như bằng nhau. Đặc trưng nổi bật là phần xương hàm vuông vức, góc cạnh sắc nét.
-
Chiến lược thiết kế:
-
Mặt vuông rất nam tính, nên có hai hướng xử lý: Hoặc là tôn vinh sự góc cạnh đó, hoặc là làm mềm nó đi nếu khách muốn vẻ ngoài thư sinh hơn.
-
Để cắt tóc phù hợp hình dáng khuôn mặt vuông, cần giữ độ ngắn ở hai bên (Side) và phía sau (Back) để làm nổi bật xương hàm.
-
-
Kiểu tóc gợi ý:
-
Tôn nét mạnh mẽ: Buzz Cut, Crew Cut, Undercut sát chân.
-
Lịch lãm: Classic Side Part 7/3.
-
-
Tránh: Các kiểu tóc rẽ ngôi giữa (Center part) quá dài sẽ làm mặt trông bè ra.

3.3. Khuôn Mặt Tròn (Round Face) - Thách Thức Của Độ Phồng
-
Đặc điểm: Chiều dài và chiều rộng khuôn mặt xấp xỉ nhau. Gò má là phần rộng nhất. Cằm tròn, không có góc cạnh rõ ràng.
-
Chiến lược thiết kế:
-
Mục tiêu: Kéo dài khuôn mặt và tạo ra các góc cạnh nhân tạo.
-
Theo lý thuyết cắt tóc nam, với mặt tròn, bắt buộc phải tạo độ phồng (Volume) ở phần đỉnh đầu (Top). Hai bên mai (Side) phải cắt sát (High Fade) để giảm độ rộng khuôn mặt.
-
Tạo các đường cắt bất đối xứng (Asymmetric) để đánh lừa thị giác, giảm cảm giác tròn trịa.
-
-
Kiểu tóc gợi ý: High Volume Pompadour, Spiky Hair (tóc dựng), Undercut vuốt ngược, Faux Hawk.
-
Tránh: Buzz Cut (đầu đinh) vì nó làm đầu tròn như quả bóng. Tránh để tóc mái bằng phủ trán vì nó làm mặt ngắn lại.

3.4. Khuôn Mặt Dài/Chữ Nhật (Oblong/Rectangular Face)
-
Đặc điểm: Giống mặt vuông hoặc trái xoan nhưng chiều dài lớn hơn hẳn chiều rộng.
-
Chiến lược thiết kế:
-
Mục tiêu: Rút ngắn chiều dài và tăng thêm chiều rộng cho khuôn mặt.
-
Tuyệt đối không được cắt hai bên mai quá sát (Skin Fade cao) vì sẽ làm mặt càng dài và gầy hơn. Nên để độ dày nhất định ở hai bên (khoảng 1-2cm).
-
Không vuốt tóc quá cao ở đỉnh đầu. Nên ưu tiên các kiểu tóc có mái phủ trán để che bớt chiều dài.
-
-
Kiểu tóc gợi ý: Side Part rủ, Layer mái, Textured Crop, French Crop.
-
Tránh: Pompadour vuốt quá cao, Undercut cạo trắng hai bên.

3.5. Khuôn Mặt Kim Cương (Diamond Face) - Sự Góc Cạnh Hiếm Có
-
Đặc điểm: Gò má rộng và cao, trong khi trán và cằm đều hẹp và nhọn. Đây là khuôn mặt khá góc cạnh và cá tính.
-
Chiến lược thiết kế:
-
Mục tiêu: Làm mềm gò má và tạo độ rộng cho vùng trán.
-
Cần giữ độ dài tóc ở hai bên thái dương để lấp đầy phần hẹp của trán. Phần mái nên tạo độ phồng nhẹ hoặc tỉa layer để tạo sự mềm mại.
-
-
Kiểu tóc gợi ý: Layer xoăn nhẹ, Side Part vuốt rủ (Side Swept), Textured Crop.
-
Tránh: Cắt quá sát phần thái dương (High Fade) sẽ làm lộ gò má cao.

3.6. Khuôn Mặt Tam Giác (Triangle Face) - Hàm Rộng Trán Hẹp
-
Đặc điểm: Xương hàm rộng và bạnh ra, trong khi vùng trán hẹp.
-
Chiến lược thiết kế:
-
Mục tiêu: Mở rộng vùng trán và cân bằng với xương hàm.
-
Cần tạo độ phồng và độ dày ở hai bên thái dương và đỉnh đầu.
-
Kiểu tóc nên có mái dài hoặc vuốt phồng sang hai bên để "hack" chiều rộng của trán.
-
-
Kiểu tóc gợi ý: Side Part 4/6 rủ, Textured Fringe (mái rối), Pompadour độ dài trung bình.
-
Tránh: Các kiểu tóc cạo quá cao ở hai bên.

3.7. Khuôn Mặt Trái Tim (Heart Face) - Trán Rộng Cằm Nhọn
-
Đặc điểm: Ngược lại với mặt tam giác. Trán rộng, gò má rộng nhưng thon dần về phía cằm nhọn.
-
Chiến lược thiết kế:
-
Mục tiêu: Làm cân đối phần trán rộng.
-
Cần tránh các kiểu tóc làm phồng quá mức ở phần trên, vì nó khiến phần cằm trông càng nhỏ bé.
-
Có thể nuôi râu quai nón để làm đầy phần cằm.
-
-
Kiểu tóc gợi ý: Mái dài rẽ ngôi, Layer dài, Side Part cổ điển.

4. Các Yếu Tố Bổ Trợ Về Profile (Góc Nghiêng) Và Chất Tóc
Trong lý thuyết cắt tóc nam nâng cao tại LEK Barber Academy, chỉ nhìn mặt tiền là chưa đủ. Bạn cần quan sát góc nghiêng và chất tóc.
4.1. Phân tích góc nghiêng (Profile)
-
Góc nghiêng lồi (Convex): Mũi cao, trán và cằm lẹm ra sau. -> Giải pháp: Giữ độ dày ở gáy và trán để cân bằng.
-
Góc nghiêng lõm (Concave): Trán và cằm nhô ra, mũi gãy/thấp. -> Giải pháp: Không để mái quá dày, cắt gọn phần gáy.
-
Góc nghiêng phẳng (Straight): Lý tưởng. Có thể cắt mọi kiểu.
4.2. Chất tóc và mật độ tóc
Cắt tóc phù hợp hình dáng khuôn mặt còn phải dựa vào việc tóc khách có "nghe lời" hay không.
-
Tóc rễ tre (Cứng, chỉa): Khó ép side. Nên cắt ngắn hẳn (Buzz/Crew Cut) hoặc để đủ dài để uốn.
-
Tóc tơ (Mềm, mỏng): Khó tạo độ phồng (Volume). Cần sử dụng kỹ thuật tỉa Layer hoặc uốn phồng chân, kết hợp Pre-styling.
-
Tóc xoăn tự nhiên: Tận dụng độ xoăn để cắt các kiểu Curly Crop hoặc để dài buộc Man Bun.
Xem thêm: Kiến Thức Về Góc Độ Tóc Nam
5. Quy Trình Tư Vấn Khách Hàng Phù Hợp Nhất
Kiến thức giỏi, mắt thẩm mỹ cao nhưng ngược lại bạn không biết cách truyền đạt thì cũng bằng không. Dưới đây là quy trình tư vấn giúp bạn chốt kiểu tóc phù hợp nhất cho khách:
-
Lắng nghe mong muốn: Hỏi khách muốn phong cách gì (Lịch sự công sở, bụi bặm đường phố, hay thể thao năng động).
-
Phân tích thực tế: Chạm tay vào tóc để kiểm tra chất tóc, hộp sọ. Quan sát khuôn mặt theo các tiêu chí ở Mục 3.
-
Đưa ra giải pháp:
-
Nếu khách mặt tròn nhưng đòi cắt Buzz Cut: Hãy khéo léo giải thích để giúp khách hàng hiểu: "Anh ơi, đầu anh hơi tròn, cắt Buzz Cut sẽ làm lộ khuyết điểm. Em đề xuất cắt Fade sát hai bên nhưng giữ lại phần mái vuốt dựng (Spiky) để mặt anh trông dài và góc cạnh hơn, anh thấy sao?"
-
Sử dụng ngôn ngữ chuyên môn nhưng dễ hiểu.
-
-
Thống nhất và thực hiện: Xác nhận lại độ dài mong muốn trước khi hạ tông đơ.
Nắm vững lý thuyết cắt tóc nam về hình dáng khuôn mặt là bước chuyển mình từ một thợ cắt tóc bình thường trở thành một Barber thực thụ. Tại LEK Barber Academy, chúng tôi không chỉ dạy bạn cầm kéo, chúng tôi dạy bạn tư duy thẩm mỹ để mỗi kiểu tóc bạn tạo ra là một tác phẩm "đo ni đóng giày" cho từng khách hàng.
Việc cắt tóc phù hợp hình dáng khuôn mặt không chỉ giúp khách hàng đẹp hơn mà còn giúp họ tự tin hơn. Đó chính là giá trị cốt lõi của nghề Barber.
Hãy cùng đồng hành với chúng tôi để theo dõi nhiều hơn về chuyên mục Kiến Thức Nghề Tóc tại website LEK Barber Academy để cập nhật những bài học chuyên sâu tiếp theo. Hoặc bạn muốn chinh phục nghề tóc nam, hãy đăng ký ngay các khoá học tại LEK Barber Academy để sớm thực hiện được ước mơ của bạn nhé.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Làm sao để biết mình hợp với kiểu tóc nào nam?
Để biết mình hợp kiểu tóc nào, bạn cần xác định hình dáng khuôn mặt (Tròn, Vuông, Dài, Trái xoan...). Nguyên tắc chung là: Mặt tròn cần tạo khối độ phồng để kéo dài; Mặt dài cần để mái hoặc side dày để thu ngắn; Mặt vuông cần cắt sát hoặc tạo mềm mại tùy nhu cầu.
Mặt tròn nam cắt tóc gì cho ngầu?
Mặt tròn nam nên ưu tiên các kiểu tóc có phần đỉnh (Top) vuốt cao hoặc dựng để tạo hiệu ứng kéo dài khuôn mặt. Các kiểu tóc gợi ý: High Volume Pompadour, Spiky, Faux Hawk, hoặc Short Quiff. Tránh cắt đầu đinh (Buzz Cut) hoặc để mái bằng.
Mặt dài trán cao nên để tóc gì nam?
Nam giới mặt dài trán cao nên chọn các kiểu tóc có mái rủ che bớt trán và giữ độ dày ở hai bên mai để mặt trông đầy đặn hơn. Gợi ý: Layer, Textured Crop, Side Part rủ, French Crop. Tránh vuốt ngược quá cao hoặc cạo trắng hai bên.
Lý thuyết cắt tóc nam cơ bản bao gồm những gì?
Lý thuyết cắt tóc nam cơ bản bao gồm: Phân tích hình dáng khuôn mặt (Face Shapes), Cấu trúc hộp sọ, Các góc độ cắt (Elevation & Over-direction), Kỹ thuật chia ngôi (Sectioning), Kỹ thuật Fade, và Kiến thức về dụng cụ (Kéo, Tông đơ).
LEK Barber Academy - Trung Tâm Đào Tạo Barber Chất Lượng Nhất Tại Thành Phố Hồ Chí Minh
-
Chuyên đào tạo Barber chuyên nghiệp từ tư duy đến kỹ thuật.
-
Địa chỉ: 320, Lạc Long Quân, Phường Hòa Bình, Thành Phố Hồ Chí Minh.
-
Hotline: 0942 222 550.
-
Website: https://lekhaibarberacademy.com/
